1 procent
zobacz >>>





Psychologiczny aspekt doświadczania niepełnosprawności

   Niepełnosprawność zazwyczaj jest przeżywana przez osoby dotknięte tym problemem w następujących wymiarach: bólu, uszkodzenia ciała lub zaburzenia funkcji układu wewnętrznego oraz niepewności i obaw związanych z przyszłym życiem. Doświadczenia te można głównie odnieść do osób, które nabyły niepełnosprawność na jakimś etapie życia.
W przypadku powstania niepełnosprawności we wczesnym okresie życia, w/w sposoby odczuwania własnej niepełnosprawności mogą pojawić się ponownie w wieku dojrzewania, gdy osoba zaczyna dostrzegać i uświadamia sobie różnicę między swoim ciałem,
a organizmami ludzi pełnosprawnych.
Doświadczenie swojej "inności" może powodować, że "odezwą się" różne mechanizmy obronne. Mogą one przybrać formę tzw. obrony zdrowej (zdrowe mechanizmy obronne) oraz formę obrony neurotycznej (neurotyczne mechanizmy obronne). Pozytywną, czyli zdrową obroną w sytuacji radzenia sobie z niepełnosprawnością są następujące mechanizmy:


Np. identyfikacja jest mechanizmem stosowanym najczęściej wtedy, gdy osoba w sytuacji niepełnosprawności nie może w pełni zrealizować potrzeby podniesienia własnej wartości np. uzyskania lepszej pozycji społecznej, większej sprawności fizycznej. Wtedy identyfikuje się z kimś bliskim, kto ma te brakujące cechy lub szanse ich nabycia. Inny mechanizm - kompensacja jakiegoś rodzaju niepełnosprawności polega na ćwiczeniu uszkodzonego narządu czy zmysłu, na doskonaleniu jakiejś umiejętności, niekoniecznie związanej
z dysfunkcją. Np. aktywność w dziedzinie kultury, sportu, nauki itp. Sublimacja jest natomiast mechanizmem pozwalającym w rozładowywaniu napięć emocjonalnych. Następuje to przez skierowanie posiadanej energii do realizacji celów społecznych (naukowych, artystycznych).
Wśród neurotycznych mechanizmów obronnych można wyróżnić następujące mechanizmy:


Mimo tego, że w/w mechanizmy przynoszą człowiekowi ulgę na pewien czas, to nie rozwiązują na trwałe problemów psychicznych i społecznych. Przeciwnie - wywołują jeszcze większe nieprzystosowanie. Np. regresja polega na zastosowaniu prymitywnej techniki rozwiązywania problemu, typowej dla wcześniejszych stadiów rozwoju człowieka, jest nawet określana jako cofanie się w rozwoju. Przejawia się też w dążeniu do wzbudzania u innych współczucia i nakłonienia ich w ten sposób do przyjścia z pomocą, tzw. branie kogoś na litość.
Wiele osób niepełnosprawnych uświadamia sobie ograniczenie swoich szans życiowych, traci motywację do przeciwdziałania skutkom niepełnosprawności oraz do podejmowania różnych form aktywności. Wycofanie z jakiejkolwiek działalności - jakkolwiek bezpieczne z punktu widzenia osoby niepełnosprawnej - nie prowadzi do poprawy jej sytuacji życiowej. Często nie podejmowanie aktywności społecznej, zawodowej jest spowodowane niewiarą w sukces, co z kolei prowadzi do tego, że osoba nie podejmuje działania w zakresie zmiany swojej sytuacji. Czuje się bezradna, brak jej nadziei na osiągnięcie sukcesu. Mimo, że wyznacza sobie dalekosiężne i ambitne plany oraz posiada warunki i możliwości do realizacji tychże celów, przewidywanie porażki paraliżuje ją do działania.
Tendencja do podejmowania aktywności może mieć charakter wewnętrzny, gdy osoba niepełnosprawna motywuje się samodzielnie, lub zewnętrzny, gdy do aktywności skłania ją otoczenie: rodzina, środowisko społeczne. Wsparcie ze strony innych osób jest bardzo ważne, daje niewątpliwie siłę do działania, jednak rolę wiodącą powinna zawsze pełnić sama osoba. Powinna ona dążyć do realizacji swoich indywidualnych planów - czy to osobistych, czy zawodowych. Nie powinna pozwolić na to, aby stała się "realizatorem" planów innych osób, aby spełniała biernie wizje innych osób dotyczące jej osoby.

Monika Kieżun - Psycholog

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 27.02.2020r.
Stronę odwiedzono 18641818, aktualnie przegląda ją 5 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON