1 procent
zobacz >>>





Pojęcie stresu i jego związek z chorobą

   Zgodnie z założeniem, że każdy człowiek dąży do zachowania równowagi wewnętrznej wynika, że w obliczu zaistniałych trudności uruchamiane są różne wewnętrzne i zewnętrzne reakcje, które pomagają przezwyciężać doświadczane problemy. Następuje uruchomienie dodatkowych zapasów energii, dzięki czemu organizm zwycięża i może funkcjonować dalej. H. Selye twórca jednej z podstawowych koncepcji stresu, ten właśnie stan mobilizacji organizmu wobec zakłóceń normalnego funkcjonowania nazywa stresem. Stres według niego to czynnik pozwalający organizmowi utrzymywać się przy życiu. W aspekcie zmian zachodzących w organizmie, stres jest swoistym zespołem różnych nieswoistych zmian wywołanych w układzie biologicznym. Według J. Reykowskiego, polskiego badacza stresu, zmiany w funkcjonowaniu organizmu i wprowadzenie go w stan stresu nie jest wywołane pojedynczym bodźcem, ale określoną całą sytuacją, w jakiej znalazła się jednostka. Sytuacja stresowa to taka, w której psychika człowieka została poddana nadmiernemu obciążeniu, prowadząc do powstania stresu psychologicznego. Wśród czynników składających się na sytuację stresową składają się zakłócenie, zagrożenie i deprywacja. Każda sytuacja stresowa wywołuje określone zmiany w reakcji organizmu, które można scharakteryzować w następujący sposób:

  1. zwalczanie stresu;
  2. obrona przed stresem, gdzie występują takie zachowania jak:
  1. a) usunięcie się z sytuacji stresu przez ucieczkę;
    b) zachowania agresywne;
    c) symboliczne wycofanie się z sytuacji (umysłowa zmiana sposobu określania sytuacji, bez faktycznego usunięcia przeszkody, trudności);
    d) ucieczka w fantazję - mechanizm zaspokojenia sfrustrowanych potrzeb w sferze marzeń, wyobraźni.
  2. Efektem końcowym działania związanego ze stresem nie musi być porażka. Sposób reagowania na stres zależy od:
    1) indywidualnych właściwości systemu nerwowego jednostki (słaby system silnie reaguje nawet na niewielkie obciążenia);
    2) cech osobowościowych tj.: stanu fizycznego, psychicznego, wieku, płci;
    3) dotychczasowych doświadczeń, a zwłaszcza tych z okresu dzieciństwa;
    4) poziomu intelektualnego, posiadanej wiedzy;
    5) stanu zdrowia, ogólnej kondycji;
    6) stanu emocjonalnego, uczuciowego;
    7) rodzaju sytuacji, rozmiaru zagrożenia, wielkości zagrożenia, rodzaju postawionego zadania;
    Jednostki bardziej odporne na stres posiadają:
    1) zachowaną równowagę procesów nerwowych związanych z pobudzeniem, hamowaniem;
    2) realną ocenę swoich możliwości i otaczającej rzeczywistości;
    3) równowagę emocjonalną, brak objawów stałego lęku.
    Jednostki, które mają zachwianą jedną z w-w cech/funkcji określa się jako mniej odporne na stres i mają tendencję do reagowania w sposób mniej adekwatny do sytacji, wykazują w tym względzie nadwrażliwość.
    Czynnikami wewnątrzpochodnymi wywierającymi bezpośrednio wpływ na system nerwowy człowieka, a wynikające z choroby mogą być:
    1) toksyny bakteryjne zatruwające organizm;
    2) uboczne produktu wadliwej przemiany materii;
    3) ewentualne zmiany hormonalne wynikające z przebiegu choroby;
    4) farmakologiczne (związane ze skutkami ubocznymi stosowania leków);
    5) stany nerwicowe będące wynikiem stanów bólowych i lękowych związanych z chorobą.
    Natomiast najczęściej uruchamianymi w sytuacjach stresowych mechanizmami obronnymi wg. Reykowskiego są:
    1) wyparcie;
    2) racjonalizacja;
    3) projekcja;
    4) rekacja upozorowana;
    5) zaprzeczenie;
    6) izolacja;
    7) ucieczka w fantazję.

    Podsumowując, należy zauważyć, że stresu czy sytuacji stresowych nie należy rozpatrywać jako zjawiska wyłącznie szkodliwego, negatywnego. Zauważamy, że każde nasze działanie wymaga pewnego napięcia i mobilizacji. Natomiast w kategoriach ich szkodliwości mówi się, gdy są zbyt częste i nazbyt obciążające jednostkę. Wówczas mogą doprowadzić do zachwiania równowagi ustrojowej (psychicznej i fizycznej) a w końcowym efekcie spowodować ciężkie zaburzenia nerwowe. Stąd przewlekła choroba czy niepełnosprawność ujmowane jako istotne stresory wymagają przeciwdziałania w formie terapii wychowawczej i psychicznej.

    Agnieszka Chmielewska - Psycholog

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2019r.
Stronę odwiedzono 18292913, aktualnie przegląda ją 8 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON