1 procent
zobacz >>>





Postawy ojców wobec niepełnosprawności dziecka.

   Pojawienie się w rodzinie niepełnosprawnego dziecka dotyka ważnego zagadnienia, jakim jest dojrzałość do wejścia w rolę matki i ojca. Rodzice wychowujący niepełnosprawne dziecko doświadczają wielu trudnych sytuacji, które mogą spowodować powstanie zachowań sprzecznych z oczekiwaniami społecznymi związanymi z pełnieniem ról rodzicielskich. Niewłaściwe zachowania rodziców mogą wyrażać się m.in. w zaniedbywaniu dziecka, izolowaniu się od niego, stawianiu mu nadmiernych wymagań lub nawet opuszczeniu go. Powodów takich postaw rodziców może być wiele, np. czynniki natury psychicznej (silne przeżycia emocjonalne zabarwione negatywnie), czynniki natury społecznej (negatywne nastawienie otoczenia do osób niepełnosprawnych, niewłaściwy przekaz informacji
o chorobie dziecka udzielony przez lekarza).
   W literaturze przedmiotu można znaleźć przypadki, że z zadań wpisanych w rolę rodzicielską znacznie częściej nie wywiązują się ojcowie niż matki. Ojcowie nie przeżywają niepełnosprawności dziecka w mniejszym stopniu niż matki, jednak czynią to bardziej powściągliwie. Postawę ojców w procesie wychowawczym dziecka niepełnosprawnego można odnieść do koncepcji rozwoju psychospołecznego E. Eriksona. Według niej w każdym okresie życia człowieka może nastąpić kryzys psychospołeczny związany z pojawieniem się nowych potrzeb, nowych wymagań stawianych człowiekowi przez otoczenie. Kryzys, według Eriksona, ma charakter rozwojowy, nie jest dla człowieka katastrofą, ale punktem zwrotnym
w dotychczasowym życiu. Pomyślne rozwiązanie kryzysu wyznaczają następujące czynniki: ufność, autonomia, inicjatywa, pracowitość, tożsamość, intymność, generatywność oraz integralność. Ponadto pozytywne rozwiązanie sytuacji kryzysowej wiąże się z opanowaniem przez osobę nowej funkcji, umożliwia radzenie sobie z wymaganiami w kolejnych etapach życia.
   Jednym z efektów prawidłowo rozwiązanych kryzysów rozwojowych jest skonsolidowana tożsamość. W postawie ojcowskiej wobec dziecka z niepełnosprawnością zdrowa tożsamość przejawia się świadomością faktu uczestnictwa w procesie opieki, rehabilitacji i wychowania dziecka od chwili narodzin.
   Wczesny kontakt ojca z niepełnosprawnym dzieckiem powinien rozpocząć się od poznawania potrzeb i oczekiwań dziecka oraz od uczenia się adekwatnego reagowania na te potrzeby. Proces ten dokonuje się w codziennych czynnościach opiekuńczych
i pielęgnacyjnych tj.: dotykanie, kołysanie, przytulanie. Jeżeli klimat tych kontaktów jest przyjazny, dziecko ma szansę zaspokoić potrzebę kontaktu emocjonalnego, poczucie bezpieczeństwa i ufności wobec otoczenia. Zdobyte w ten sposób zaufanie jest podstawą dalszego procesu socjalizacji dziecka. W dalszym etapie rozwoju dziecka zadanie ojca polega głównie na pomocy w rozpoznawaniu i ukazywaniu dziecku jego możliwości oraz tego, co jest dla niego osiągalne, w związku ze specyfiką niepełnosprawności.
   Dokonując analizy literatury przedmiotu zauważa się, że w procesie wychowywania dziecka z niepełnoprawnością mężczyźni potrafią rozwijać "uśpione" w sobie cechy, które zwykle przypisywane są kobietom, np. wrażliwość, empatia, czułość, opiekuńczość, przedkładanie interesów chorego dziecka i rodziny nad własne. Ponadto specyfika roli ojca polega na możliwości identyfikacji z osobą znaczącą, stymulacji do przeciwstawiania się sytuacjom trudnym, przygotowania do samodzielności, do radzenia sobie w najprostszych czynnościach codziennych, np. ubieraniu się, myciu, również w kształtowaniu zaufania do ludzi, zdolności do asymilacji ze środowiskiem ludzi zdrowych. Cały proces opieki, rehabilitacji, uspołecznienia dziecka, zarówno dziecka niepełnosprawnego, jak i zdrowego, zmierza do ukształtowania osobowości współzależnej - żyjącej jednocześnie dla siebie i dla innych.
   Idea współzależności realizowana przez współczesnego ojca dokonuje się obecnie
w niekorzystnym dla niego kontekście i czasie historycznym. Zmiany dokonujące się na różnych płaszczyznach życia, nasilające się problemy społeczne tj. bezrobocie i związana z tym utrata nadziei na lepszą przyszłość, degradacja najważniejszych wartości rodzinnych, lansowana przez media wizja "przeciwstawnych wzorców mężczyzny" nie wspomagają ojca w pełnieniu jego wizji.

Literatura pomocnicza:
1. A. Twardowski (1991), Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych. W: I. Obuchowska (red.), Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Warszawa.
2. R. Cebernik (2002), Rola ojca w rozwoju dziecka i jej społeczno - kulturowe uwarunkowania. W: K. Appelt, J. Wojciechowska (red.) Zadania i role społeczne
w okresie dorosłości, Poznań.
3. A. Hulewska (2002), Stereotypy związane z płcią a realizacja zadań rozwojowych
w okresie dorosłości. W: K. Appelt, J. Wojciechowka (red.), Zadania i role społeczne w okresie dorosłości, Poznań.

Monika Kieżun - Psycholog 03.08.2006r.

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2019r.
Stronę odwiedzono 18292884, aktualnie przegląda ją 7 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON