1 procent
zobacz >>>





Specyfika lęku schizofrenicznego

   Lęk jest jednym z głównych objawów w wielu zespołach chorobowych natury psychicznej. Jest jednocześnie stanem przeżywanym przez każdego człowieka w różnym nasileniu. To właśnie nasilenie lęku, sposób jego doświadczania jest najczęstszym powodem podejrzewania zaburzeń czy chorób psychicznych.
   Geneza lęku oraz stopień jego natężenia przybiera różną postać w zależności od zdiagnoznowanego zespołu chorobowego. Np. w depresji lęk traktowany jest jako wtórny objaw choroby, podczas gdy smutek i przygnębienie są głównymi objawami osiowymi.
   W schizofrenii natomiast lęk jest centralnym przeżyciem doświadczanym przez osobę chorą. Analiza tego rodzaju lęku pozwala zauważyć różnice w jego genezie i nasileniu u różnych chorych osób.
   W schizofrenii lęk znacznie przekracza wymiary niepokoju przeżywanego zazwyczaj w sytuacjach dużego zagrożenia. W jego wyniku osoba przekształca obraz otaczającego świata, obraz własnej osoby, w efekcie czego tworzą się struktury omamowe i urojeniowe.
   O sile doświadczanych przeżyć lękowych świadczy występujące u chorego rozchwianie wegetatywne i biochemiczne organizmu, zahamowanie ruchowe lub skrajne podniecenie. Duże natężenie przeżywanego przez schizofreników lęku podkreśla również jeden ze znanych polskich psychiatrów - Antoni Kępiński, który relacjonuje, że wielu jego pacjentom schizofrenikom łatwiej było znieść koszmar obozów zagłady, czy wojny, niż poradzić sobie z fikcyjnym zagrożeniem przeżywanym w psychozie.
   Tematyka przeżywanego w schizofrenii lęku ma głównie charakter społeczny. Ogromnym problemem jest dla człowieka chorego bycie wśród innych ludzi, w środowisku społecznym. Osoba chora boi się innych ludzi, którzy mogą przybierać - w jej wyobrażeniu - postać potężnego wroga, czy nieskończonych wymiarów szatana.
   Geneza lęku schizofrenicznego sięga okresu wczesnego dzieciństwa, kiedy zawiązują się pierwsze relacje dziecka ze środowiskiem społecznym i tworzy się schemat wymiany informacji i komunikacji z otoczeniem społecznym. Warunkiem wejścia w postawę wymiany informacyjnej z otoczeniem jest przyjęcie postawy "do". Dlatego to pełna troski opieka macierzyńska ułatwia dziecku przyjęcie takiej postawy oraz nabycie prazaufania do świata, świadomości o przychylności otaczającego środowiska, przeświadczenia o braku zagrożenia z jego strony. Wspomniana troskliwa i dojrzała opieka macierzyńska i ojcowska w okresie dzieciństwa jest jednym z czynników nabycia w większości postawy "do", a nie "od" otoczenia. Większość współczesnych psychiatrów uważa, że przyszli schizofrenicy są delikatniejsi i uraźliwsi, dlatego to czynniki patologiczne tkwiące w rodzinie łatwiej wywołują w nich wycofywanie się z kontaktów z otoczeniem.
   Przewaga postawy "do" nad postawą "od" otoczenia jest warunkiem ekspansywnych zachowań człowieka w otaczającym świecie, jego dynamiki życiowej. Odpowiednikiem wzmożonej dynamiki życiowej jest pogodny nastrój, który koreluje ze wzrostem uczuć pozytywnych, tym samym ze wzrostem postawy "do". Analogicznie przeciwnie: obniżony nastrój koreluje ze wzrostem uczuć negatywnych do otoczenia. Jako że tendencja do ekspansji jest główną cechą wszelkich istot żywych, a więc i człowieka, przypuszcza się, że jest ona uwarunkowana genetycznie. Dlatego to można przypuszczać, że przewaga postawy "do" lub "od" w znacznej mierze również uzależniona jest od czynników genetycznych.
   Lęk schizofreniczny przedchorobowy jest zjawiskiem podobnym do lęku społecznego właściwego każdemu człowiekowi. Różnica między nimi ma charakter ilościowy: u schizofrenika lęk ten prowadzi do izolacji, ucieczki od otoczenia, w efekcie do autyzmu wybiórczego, u większości ludzi natomiast do selektywnego doboru sytuacji społecznych, czyli wycofywania się z kontaktów, które nie odpowiadają i dążenie do podejmowania zachowań efektywnych i korzystnych dla siebie (syntonia).

Literatura:
Kępiński A. (2002), Lęk, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Monika Kieżun - Psycholog.

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 12.02.2020r.
Stronę odwiedzono 18621089, aktualnie przegląda ją 8 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON