1 procent
zobacz >>>





Wsparcie osób niepełnosprawnychy

    Polskie ustawodawstwo przewiduje szereg instytucji prawnych zapewniających wsparcie osobom niepełnosprawnym w zakresie podejmowania prawidłowych decyzji, mających znaczenie prawne oraz w zakresie reprezentacji tych osób. Przewidziane przez prawo formy takiego wsparcia dzielą się na dwie kategorie ze względu na grupę osób, do których są skierowane oraz na wpływ na zdolność do czynności prawnych tych osób. Z jednej strony Kodeks Cywilny przewiduje formy reprezentacji zastępczej lub asysty w reprezentowaniu osób niepełnosprawnych intelektualnie lub psychicznie, przy czym te formy wsparcia ingerują w samodzielność decyzyjną tych osób - ograniczają lub wręcz eliminują ich zdolność do samodecydowania w stosunkach prawnych. Mowa tu o ubezwłasnowolnieniu całkowitym i częściowym.

    Natomiast Kodeks rodzinny i opiekuńczy pozwała na ustanowienie kuratora dla osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym w jakikolwiek inny sposób. Ustanowienie takiego kuratora nie ogranicza zdolności do czynności prawnych osoby niepełnosprawnej. Obu grupom osób niepełnosprawnych - pod warunkiem, że działają z rozeznaniem - dostępne jest wsparcie pełnomocnika, ustanawianego, w przeciwieństwie do pozostałych form wsparcia, bez udziału sądu.

   Kodeks Cywilny wyróżnił ubezwłasnowolnienie całkowite oraz częściowe, w zależności od stopnia nasilenia przesłanek oraz skutków, jakie ustawodawca wiąże z każdym z rodzajów ubezwłasnowolnienia w zakresie zdolności do czynności prawnych osoby fizycznej. Ustawodawca jako przyczynę ubezwłasnowolnienia wskazał zaburzenia psychiczne oraz następstwa tych zaburzeń w sferze świadomości i woli, objawiające się niemożnością kierowania swoim postępowaniem w sposób w pełni prawidłowy. Przy decydowaniu, jaki rodzaj ubezwłasnowolnienia zastosować, należy mieć na uwadze charakter i nasilenie zaburzeń psychicznych a także okoliczności życiowe osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. Instytucję ubezwłasnowolnienia można zastosować wyłącznie w wypadku jej celowości dla ochrony osobistych i majątkowych interesów osoby, której dotyczy.

   a) Ubezwłasnowolnienie całkowite.
Ubezwłasnowolniona całkowicie może być osoba powyżej 13 roku życia, która wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, szczególnie pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem. Ubezwłasnowolnienie może nastąpić tylko wskutek zaburzeń psychicznych. Kodeks Cywilny zalicza do nich chorobę psychiczną, niedorozwój umysłowy, pijaństwo i narkomanię. Ważne jest, aby niepełnosprawność dotyczyła sfery woli, świadomości lub intelektu —-możliwe jest więc ubezwłasnowolnienie osoby pozbawionej świadomości, umiejętności komunikacji z otoczeniem lub zdolności rozumienia rzeczywistości. Wśród przesłanek ubezwłasnowolnienia nie znajdziemy w prawie polskim, występującej samodzielnie bez powyższych zaburzeń, niepełnosprawności fizycznej lub sensorycznej.

   Do orzeczenia ubezwłasnowolnienia całkowitego konieczne jest, aby stwierdzone zaburzenie psychiczne lub intelektualne doprowadziło tę osobę do stanu niemożności kierowania swoim postępowaniem. Ponieważ nie każda choroba psychiczna ani nie każdy stopień niepełnosprawności intelektualnej pociąga za sobą skutek w postaci niemożności kierowania swym postępowaniem, biegły psychiatra powinien w swej opinii nie tylko stwierdzić istnienie u badanego zaburzeń psychicznych, ale również przedstawić ocenę zakresu jego zdolności kierowania swoim postępowaniem, opartą na wnikliwej analizie jego zachowania się, postępowania w kontaktach z innymi ludźmi, np. z członkami rodziny, współpracownikami itp. Stan uzasadniający ubezwłasnowolnienie powinien być trwały i nie rokujący poprawy w najbliższym okresie.

   Celem ubezwłasnowolnienia musi w każdym przypadku być potrzeba ochrony interesów osobistych lub majątkowych osoby, której dotyczy postępowanie. Obok badania psychiatrycznego, prowadzącego do ustalenia rodzaju i stopnia nasilenia choroby lub niepełnosprawności, wskazane jest również przesłuchanie przez sąd świadków spośród otoczenia danej osoby, odnośnie do jej sytuacji życiowej, szczególnie co do zatrudnienia, źródeł jej utrzymania, dawania sobie rady w codziennych sprawach oraz poziomu jej sprawności. Mając na względzie interes tej osoby rozważyć należy wszelkie okoliczności — jej sytuację życiową, konflikty, trudności, przeżycia i kontakty ze środowiskiem. Kiedy bowiem nie zachodzi potrzeba podjęcia żadnych działań wymagających ustanowienia opieki prawnej, a dana osoba posiada rodzinę mogącą zapewnić jej faktyczne wsparcie i opiekę, należy rozważyć, czy orzeczenie ubezwłasnowolnienia nie doprowadzi przypadkiem do zakłócenia ustabilizowanej sytuacji życiowej tej osoby i nie osłabi w większym stopniu jej pozycji, niż przyniesie pomoc i ochronę jej interesów.

Źródło:
Asystent osób z niepełnosprawnością pod redakcją Małgorzaty Szeroczyńskiej

Kamil Skowron - asystent osoby niepełnosprawnej

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 12.02.2020r.
Stronę odwiedzono 18621201, aktualnie przegląda ją 9 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON