Szanowni Państwo,


rozpoczęła się rekrutacja do nowych projektów, w ramach których oferujemy bezpłatne usługi m.in.:
psychologa, doradcy zawodowego, prawnika,
a także szkolenia zawodowe wraz ze stypendium szkoleniowym,
staże zawodowe oraz pomoc w znalezieniu zatrudnienia.

Serdecznie zapraszamy !

Jednocześnienie ze względu na Państwa bezpieczeństwo oraz pracowników,
Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi świadczy usługi

w godzinach od 7:30 do 15:30 w formie zdalnej.
Jesteśmy do Państwa dyspozycji pod nr tel.:


81 534-82-90


534-032-029


533-485-990

oraz pod adresami email:

praca@ffm.pl

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Do pobrania formularz rejestracyjny do projektów

format .docx

format .pdf

1 procent
zobacz >>>





Co to znaczy "być asertywnym"?

   Z pewnością większość z Was słyszała o pojęciu "być asertywnym", jednak nie każdy dokładnie wie co to stwierdzenia oznacza, dlatego chciałabym przybliżyć tę tematykę. Problematyka zachowań asertywnych w psychologii pojawiła się stosunkowo niedawno. Jej rozwój notuje się od lat siedemdziesiątych. W psychologii rozpatrywana jest ona głównie w kontekście szeroko rozumianych relacji interpersonalnych. Uważa się, że zachowanie asertywne należy do tych umiejętności społecznych, od których zależy prawidłowe i skuteczne funkcjonowanie w relacjach międzyludzkich. Obecnie daje się zaobserwować nawet modę na zachowania asertywne, dlatego w większości szkoleń typu psychologicznego wprowadza się trening asertywności. W parze z oczekiwaniami na trening asertywności nie zawsze idzie wiedza, co to jest asertywność i czego uczestnicy chcą się naprawdę nauczyć. Najczęściej ludzie kojarzą asertywność z umiejętnością mówienia nie.
   A zatem w sytuacjach nieasertywnych jedna osoba manipuluje drugą w taki sposób, by ta nie mogła powiedzieć nie a jeśli nawet powie to i tak będzie czuła się winna. Wywołanie poczucia winy polega na odwołaniu się przez osobę manipulującą do różnych przekonań, uczuć, emocji i potrzeb osoby manipulowanej. Kiedy jesteśmy manipulowani i uświadamiamy sobie, że nie potrafimy przeciwstawić się tym manipulacjom mamy do czynienia z zachowaniami, które w literaturze psychologicznej zwykło nazywać się zachowaniami nieasertywnymi. Takie zachowania wywołują niekorzystne konsekwencje psychologiczne:

   Osoby takie w kontaktach z innymi ludźmi czasem zaczynają sobie radzić przez kłamstwo ( pożycz mi pieniędzy- Nie mam, muszę pójść do Banku). Często też usprawiedliwiają się zbyt długo, a to wygląda podejrzanie. Albo czasem robienie aluzji i drwina: a może ty byś mi dzisiaj pożyczył. Może też być moralizowanie i pouczanie partnera. Genezy zachowań nieasertywnych należy poszukiwać w procesie wychowania i socjalizacji. Dzieci są zależne od dorosłych i to obliguje ich do ulegania im. Na pewnym etapie to nawet dobrze, że tak jest, bo rodzice wiedzą lepiej co małemu dziecku jest potrzebne i co jest dla niego najlepsze. A jeśli takie uleganie trwa zbyt długo to może ono prowadzić do negatywnych skutków i zgeneralizowania tendencji do ulegania.
   Teraz na zasadzie kontrastu pomoże nam to zrozumieć, czym są zachowania asertywne. Zachowania asertywne to takie, kiedy w kontaktach z innymi nie pozwalamy naruszać swoich praw, nie pozwalamy sobą manipulować, jest to umiejętność mówienia nie, w sposób aprobowany społecznie, bez naruszania praw innych ludzi (Stanisław Mika).
   Inna definicja, którą podaje towarzystwo terapii behawioralnej jest znacznie szersza: " To zespół zachowań interpersonalnych, wyrażających uczucia, postawy, życzenia, opinie lub prawa danej osoby w sposób bezpośredni, stanowczy i uczciwy, a jednocześnie respektujący uczucia, postawy, życzenia, opinie i prawa innej osoby. Zachowanie może obejmować ekspresję takich uczuć jak gniew, strach, zaangażowanie, nadzieja, radość, rozpacz, oburzenie, ale w każdym z tych przypadków uczucia te wyrażane są w sposób, który nie narusza praw innych osób. Zachowania asertywne odróżnia się od zachowania agresywnego, które wyrażając uczucia, postawy, opinie i prawa nie respektuje ich u innych.
   Bardzo szerokie definicje asertywności podają także Wolpe i Delty. Dla nich zachowanie asertywne to właściwa ekspresja jakichkolwiek uczuć wobec innych osób, odmiennych od lęku, bądź też bezpośrednie wyrażanie myśli, uczuć i pragnień w społecznie akceptowany sposób, bez wrogości. W zachowaniach asertywnych nie chodzi o to, żeby komuś zaszkodzić, kogoś w ten sposób zniszczyć. Zachowania asertywne nie są agresywne. Zachowania te muszą charakteryzować się społeczną akceptacją. Broniąc praw swoich nie wolno nam naruszać praw innych osób. Na przykład, jeśli w sposób grzeczny, ale stanowczy oddajemy wadliwy towar sprzedawcy to powinniśmy to robić z pełnym przekonaniem, że nie naruszamy jego praw. Cechą zachowań asertywnych powinna być otwartość wyrażaniu swoich przekonań o danej sprawie, gdy inna osoba narusza nasze prawa. Niektórzy psychologowie, uważaja, że jest to otwarte wyrażanie swoich uczuć i przekonań w każdej sytuacji, a nie tylko w tej, kiedy naruszane są moje prawa, np., gdy ktoś nam prawi komplementy to nie powinniśmy zaprzeczać temu, nie obniżać wartości tych komplementów tylko je potwierdzić.
   Inną cechą dla zachowań asertywnych powinien być brak poczucia winy, gdy mówimy nie. Jest to bardzo ważne, gdyż postawą manipulacji jest wywołanie u partnera interakcji poczucia winy. Tak wiec żeby nauczyć się zachowań asertywnych, musimy odkryć jakie są mechanizmy manipulacji w danej sytuacji społecznej. Manipulacja często polega na tym, że manipulujący odwołuje się do ważnej potrzeby (udzielenie pomocy, zdrowia, choroba dziecka, muszę iść do szpitala, zdarzyło się jakieś nieszczęście), odwołanie się do litości
   Należy jednak podać kilka uwag krytycznych. Pierwszą sprawą jest pytanie o założenia kryjące się za koncepcją zachowań asertywnych. Podstawowe założenie mówi, że człowiek ma swoje prawa i powinien je bronić. Problem jednak polega na tym, czy my w każdej sytuacji wiemy, jakie są nasze prawa a jakie są prawa drugiej osoby. Istnieje obawa, że czasami broniąc rzekomo swoich praw, zachowujemy się po prostu egoistycznie. Są sytuacje społeczne, kiedy rozróżnienie swoich praw i praw drugiej osoby jest stosunkowo proste.
   Ale są i inne sytuacje: Jeśli ojciec rodziny, który nie zajmuje się domem i wychowaniem dzieci, bo znacznie bardziej woli przebywać w towarzystwie swoich kolegów i tam tracić pieniądze (alkohol, gra w karty) przeznaczone na utrzymanie rodziny, będzie się domagał poszanowania swoich praw, to można by się zapytać, gdzie są prawa żony, dzieci, czy całej rodziny.
   Drugą, bardzo istotną kwestią jest zagadnienie wartości. Często w kontekście asertywności pomija się problem hierarchii wartości przyjmowanej przez ludzi. Zapomina się jakby o tym, że możemy człowiekowi wyrządzić krzywdę, ucząc go na siłę zachowania asertywnego, w stosunku do rodzica, który może faktycznie naruszyć prawa dziecka albo odwrotnie. A jeśli dziecko bardziej ceni wartość szacunku do rodzica niż asertywność. Ucząc takiego człowieka asertywności wpływamy na jego hierarchię wartości. Pozostaje pytanie, na ile osoba uczestnicząca w treningu asertywności jest świadoma tych konsekwencji.
   Mika zwraca uwagę na takie sytuacje, w których nie warto doszukiwać się swoich praw. Np. zachowanie się w stosunku do napastnika, który żąda od nas pieniędzy, grożąc utratą życia. Innym, mniej drastycznym przykładem jest zachowanie się w stosunku do przełożonego, który wykorzystuje nas w pracy. Można w obu tych przypadkach zachować się asertywnie, ale musimy zdawać sobie zdawać sprawę z konsekwencji takiego zachowania. W pierwszym przypadku możemy stracić życie a w drugim pracę.
   Kolejny problem do refleksji wiąże się z faktem, że trening asertywności powstał jako procedura leczenia pacjentów zahamowanej osobowości. W latach 70- tych i na początku 80- tych powstały edukacyjne programy asertywność, dostosowane do populacji ludzi zdrowych. Chodziło o asertywne zachowania praw mniejszości seksualnych i etnicznych. Dużą rolę w rozwoju asertywności odegrały ruchy feministyczne. Trudno oprzeć się wrażeniu, że dzisiaj jakby próbuje się imputować ten zabieg wszystkim, nie pytając czy jest im on potrzebny czy nie.
   Inna kwestią jest krańcowa forma asertywności. Wysublimowane zachowanie asertywne może mieć charakter manipulacji, a wiec na manipuluję odpowiada manipulacją. Pojawia się to szczególnie wtedy, kiedy akcent w treningu asertywności przesunie się z etycznego wymiaru ćwiczonych zachowań na sprawność i skuteczność.
   Ostatnia sprawa to, czy zawsze komunikować innym swoje emocje i odczucia, czy też tylko wtedy, kiedy ktoś narusza nasze prawa.

Ewa Gumbarewicz - Psycholog

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2020r.
Stronę odwiedzono 19123478, aktualnie przegląda ją 7 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON