1 procent
zobacz >>>





Aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych.

   Stosunek człowieka do pracy jest warunkowany wieloma czynnikami, w tym głownie cechami osobowości, wpływami środowiskowymi a także jego stanem zdrowia. Jednak ograniczenie sprawności nie zawsze idzie w parze z brakiem możliwości wykonywania pracy zawodowej, jeżeli odpowiada psychofizycznym możliwościom i kwalifikacjom osoby. Praca jest ważna w życiu każdego człowieka, także w życiu osoby niepełnosprawnej, których bywa niejednokrotnie jednym z elementów stanowiących o ich samoocenie (Z. Sękowska, T. Sękowski, Rehabilitacja zawodowa inwalidów wzroku w Polsce, Lublin, 1991). Natomiast brak możliwości wykonywania pracy warunkowany pozazdrowotnymi względami jest bardzo poważnym zagrożeniem dla całościowego procesu rehabilitacji. Wiąże się to z faktem, że zarówno deprywacja potrzeb, jak i świadomość degradacji w zakresie rzeczywistych uprawnień w stosunku do ludzi zdrowych są czynnikiem istotnie utrudniającym akceptacje własnego inwalidztwa. Ograniczone możliwości zatrudnienia w połączeniu z uprzedzeniami wobec osób niepełnosprawnych stawiają w ich w szczególnie trudnej sytuacji i prowadzą do poczucia własnej bezużyteczności i odbiera przekonanie o możliwościach realizowania się poprzez pełnienie roli zawodowej (M. Chodkowska, Kobieta niepełnosprawna).
   W badaniach prowadzonych przez M. Chodkowską wśród kobiet niepełnosprawnych pracujących w różnych środowiskach stwierdzono, iż dla kobiet starszych, o niskim wykształceniu możliwość przebywania wśród ludzi o podobnym lub jeszcze gorszym stanie zdrowia jest źródłem mobilizacji wewnętrznej, pomaga w zaakceptowaniu własnego kalectwa. Natomiast osoby młodsze, ze średnim lub wyższym wykształceniem częściej aspirują do pełnienia roli zawodowej w środowisku zdrowych, do odcięcia się od osób przejawiających frustracje i brak pogodzenia się z własną sytuacją zdrowotną. Praca w systemie integracyjnym w większym stopniu zaspakaja potrzebę bycia użytecznym i akceptowanym a przez to zwiększa poczucie własnej wartości. Funkcjonowanie w takim środowisku sprawia, że osoby niepełnosprawne czują się zdrowsze, maja więcej sił i lepiej radzą sobie z obowiązkami pozazawodowymi. Praca wśród zdrowych znacznie przyspiesza przebieg rehabilitacji społecznej i zawodowej (M. Chodkowska, Kobieta niepełnosprawna).
   Ponad 60% osób wyraża przekonanie, że większość niepełnosprawnych w naszym kraju jest ciężarem dla swoich bliskich. Takie przekonanie o niepełnosprawnych ma konsekwencje praktyczne, niejednokrotnie z góry pozbawiające szans człowieka niepełnosprawnego, co niejednokrotnie zauważalne jest w realizowanej polityce społecznej państwa. Główny nacisk kładzie się na zaspokojenie potrzeb bytowych, nie dostrzegając potrzeb wyższego rzędu- jak zdobycie wykształcenia, pracy (E. Gorczycka, Polityka społeczna wobec osób niepełnosprawnych, Częstochowa, 1992).
   Badania prowadzone przez A. Ostrowską i M. Sikorską (1996, Syndrom niepełnosprawności w Polsce. Bariery integracji) dowodzą, iż w sferze pracy propagowany jest model separacyjny, co może mieć związek z długoletnia tradycją wydzielania zakładów dla inwalidów w Polsce- spółdzielni inwalidzkich. Pomimo, że już nie istnieją dla wielu osób jest sprawą oczywistą, że były one najlepszym rozwiązaniem dla osób niepełnosprawnych. Charakterystyczne jest, że ta opinia jest reprezentowana relatywnie częściej przez osoby niepełnosprawne niż osoby zdrowe. Być może doświadczenia osobiste niektórych osób niepełnosprawnych związane z pracą w integracyjnym modelu sprawiają, że odnoszą się do niego z rezerwą.
   Istniejące bariery postaw społecznych, krzywdzące stereotypy i dystans wobec osób niepełnosprawnych są funkcja posiadanej wiedzy o niepełnosprawności, ogólnego poziomu wykształcenia i osobistych doświadczeń w kontaktach z nimi. Wraz z rozwojem tych wszystkich cech rośnie tolerancja, akceptacja integracji, wszechstronniejsze widzenie problemów ludzi niepełnosprawnych a także dostrzeganie roli i odpowiedzialności społeczeństwa za marginalizację niepełnosprawnych. Na szczególną uwagę zasługuje tu ograniczony dostęp do rehabilitacji leczniczej i zawodowej. Brak rehabilitacji oznacza, że wiele osób niepełnosprawnych funkcjonuje poniżej poziomu swoich potencjalnych możliwości. Aktywność zawodowa osób niepełnosprawnych jest niewielka, a ich ogólna aktywność koncentruje się zwykle wokół spraw domowych. Ostrowska i M. Sikorska, (1996, Syndrom niepełnosprawności w Polsce. Bariery integracji).
   Wielu osobom niepełnosprawnym odmawia się zatrudnienia, albo proponuje się im podrzędną, słabo płatną pracę w sektorach niewymagających szczególnych kwalifikacji i kontaktów z ludźmi. Dzieje się tak, chociaż można wykazać, że przy właściwej ocenie, wyszkoleniu i zatrudnieniu większość tych osób może wykonywać zawody zgodnie z obowiązującymi normami. W czasie bezrobocia i trudności na rynku pracy osoby odbiegające od normy są zwalniane w pierwszej kolejności, a przyjmowane jako ostatnie ( A. Hulek, 1980, Pedagogika rewalidacyjna, PWN, Warszawa).

Wartości cenione

%

Poczucie własnej użyteczności i czynnego udziału w życiu 42,6
Uzyskanie jakichkolwiek dochodów 40,8
Kontakty z ludźmi 25,7
Możliwość wykonywania pracy 18,8
Zadowolenie z siebie 8,2
Niezależność finansowa 6,0
Szacunek otoczenia 3,1
Możliwość rozwoju osobistego 1,4
Nic 9,1
N= 350

  Dane te pokazują, iż osoby niepełnosprawne najbardziej cenią poczucie własnej użyteczności, udział w życiu społecznym, kontakty z ludźmi, ale także możliwość pracy zawodowej, czyli ogólnie rozumianą aktywność życiową.

Anita Klimek - Doradca zawodowy

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2019r.
Stronę odwiedzono 18292952, aktualnie przegląda ją 9 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON