1 procent
zobacz >>>





Bariery ograniczające awans zawodowy kobiet

   Rządzenie od wieków spoczywało w męskich rękach i w dalszym ciągu jest przede wszystkim domeną męskiej połowy ludzkości. Zjawisko dominacji mężczyzn na obszarach związanych z władzą i zarządzaniem najwyższego szczebla, obserwowane jest na całym świecie. Niechęć do czynienia kobiet liderkami szczególnie widoczna jest na arenie politycznej jak i w biznesie. Do najwyższych, najbardziej prestiżowych stanowisk udaje się dotrzeć nielicznym kobietom, stanowią one zdecydowaną mniejszość w grupie menedżerów najwyższego szczebla.
   Jaka jest, zatem przyczyna takiego stany rzeczy oraz na jakie bariery napotykają kobiety chcące awansować zawodowo? Pytania te postawili sobie badacze z Zespołu Badań nad Kobietami i Rodziną Instytutu Filozofii i Socjologii PAN: dr Bogusława Budrowska, dr hab. Anna Titkow i dr Danuta Duch.
   Z przeprowadzonych badań wynika, że kobiety są dyskryminowane na polu zawodowym. Awans kobiet blokowany jest przez kulturowo ukształtowane bariery. Istnieje kilka poziomów tych barier:

  1. Bariery wewnętrzne tkwiące w samych kobietach. Są to przede wszystkim takie cechy jak: brak wiary w siebie, lęk przed zajmowaniem kierowniczych stanowisk, brak odwagi formułowania i wyrażania własnych potrzeb, brak asertywności i pewności siebie, fasadowa skromność, nie radzenie sobie z agresją przełożonych, potrzeba akceptacji ze strony przełożonych. Polskie kobiety boją się obejmować kierownicze stanowiska, podczas gdy mężczyźni czują się do takich funkcji predestynowani. Fasadowa skromność polega na tym, że kobiety uważają, iż nie powinny promować własnej osoby, zabiegając o awans, gdyż ludzie powinni sami je ocenić i docenić.
  2. Uwikłanie kobiet w role tradycyjne. Istnieją określone oczekiwania społeczne wobec kobiet. Kobiety widziane są przede wszystkim w roli matki i żony, opiekunki ogniska domowego. Praca zawodowa to drugorzędna sprawa. Z drugiej strony same kobiety często stawiają rodzinę na pierwszym planie. To głębokie uwewnętrznienie społecznie formułowanych oczekiwań przez kobiety sprawia, iż w wielu wypadkach wycofują się one z życia zawodowego, czy też raczej nawet nie podejmują próby włączenia się w nie. U kobiet występują dwie tendencje w podejściu do realizacji kariery zawodowej. Z jednej strony jest to opóźniony start w pełnowymiarową aktywność zawodową spowodowany macierzyństwem. Kobiety później decydują się na rozpoczęcie kariery zawodowej, bo najpierw muszą odchować dzieci. Z drugiej strony można zaobserwować zjawisko opóźnienia momentu urodzenia pierwszego dziecka. Młode kobiety dążą do tego, żeby zacząć karierę zawodową, próbują najpierw zbudować swą pozycję na rynku pracy. Młode kobiety - nastawione na zrobienie kariery - życie rodzinne, a szczególnie posiadanie dzieci, odsuwają na dalszy plan. Z omówionymi tu relacjami wiąże się także odmienne postrzeganie roli rodziny dla przebiegu kariery. W przypadku mężczyzny posiadanie rodziny jest spostrzegane jako czynnik wzmacniający. Kobiety natomiast zawsze muszą dokonywać trudnych wyborów - praca czy rodzina? I jakiegokolwiek wyboru nie dokonają, zawsze grozi im, że będą miały większe czy mniejsze poczucie winy.
  3. Czynniki zewnętrzne. W tym przypadku istotny jest wpływ mężczyzn na karierę zawodową kobiet. Mężczyźni, którzy w Polsce dominują na stanowiskach kierowniczych, decydują tym samym o obsadzaniu kolejnych wysokich stanowisk. Zazwyczaj powierzają je przedstawicielom swojej płci. Wśród mężczyzn istnieje silna solidarność, ujawniająca się na polu zawodowym. Tymczasem kobiety zdane są na siebie. Nie mogą liczyć na wsparcie kolegów, a ze strony koleżanek odczuwają brak solidarności. Polskie kobiety dążące do kariery charakteryzuje niestety często niechęć i zawiść wobec siebie. Mimo, że na stanowiskach kierowniczych kobiet jest mniej, panie nie wspierają się wzajemnie. Ponadto można zauważyć stosowanie podwójnych standardów w ocenie pracy kobiet i mężczyzn. Kobiety muszą być zawsze lepsze od mężczyzn, nieustannie udowadniać swoją wartość, efektywniej pracować, popełniać mniej błędów. Z kolei męskie pomyłki przyjmowane są przez przełożonych „z przymrużeniem oka”, z większą wyrozumiałością. Mężczyznom walory przypisuje się na stałe, nie istnieje tutaj potrzeba udowadniania swej wartości.

   Cechą typową dla mężczyzn, jest skłonność do przejmowania efektów pracy kobiet i prezentowania ich jako własne. Panowie charakteryzują się ponadto nieuzasadnionym protekcjonalizmem. Czują potrzebę nieustannego pouczania kobiet lub w przypadku, kiedy brak im argumentów w dyskusji odwołują się do cech wskazujących na płeć.
   Dyskryminacja kobiet w życiu publicznym i zawodowym jest często zakamuflowana, trudno uchwytne są jej konkretne przykłady. Nie wynika, bowiem ona z przyczyn formalnych, np. określonych przepisów czy zarządzeń. Jej źródeł należy poszukiwać w kulturze, a także w mentalności kobiet i mężczyzn. Wyniki badań nie pozostawiają dużej nadziei na szybką i radykalną zmianę pozycji kobiet w życiu publicznym. Aby taka zmiana mogła zaistnieć muszą zostać przełamane funkcjonujące stereotypy.


Źródło:
Budrowska B., Duch D., Titkow A.: Szklany sufit: bariery i ograniczenia karier polskich kobiet. Raport z badania. Wyd. Instytut Spraw Publicznych. Warszawa 2003.

Justyna Grabek - Kozera - Rejestrator w Agencji Zatrudnienia

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2019r.
Stronę odwiedzono 18292855, aktualnie przegląda ją 6 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON