1 procent
zobacz >>>





Utrata pracy jako kryzys - zagrożenie czy szansa?

   Praca jako wyznacznik jakości życia osób pełnosprawnych (za: Dębska, 2004), dla osób niepełnosprawnych jest nie tylko źródłem utrzymania czy warunkiem do samorealizacji, rozwoju osobistego, ale często staje się podstawowym celem i sensem życia, pozwala zaspakajać potrzebę aktywności. Praca daje osobom niepełnosprawnym niezależność ekonomiczną, bez której często skazani byliby na pomoc innych, korzystanie z wsparcia zarówno rodzinnego jak i instytucjonalnego (zasiłki dla bezrobotnych, z opieki społecznej, renty socjalne czy z tytułu niezdolności do pracy). Zważywszy na podwyższone koszty utrzymania się osób niepełnosprawnych, które znaczną część środków finansowych muszą przeznaczać na leczenie, praca pozwala na godne życie. Praca w aspekcie terapeutycznym stwarza także warunki do samorozwoju, realizacji swoich celów i aspiracji, osiągnięcia odpowiedniego statusu zarówno społecznego i zawodowego. Buduje i wzmacnia poczucie własnej wartości i przydatności społecznej. Organizuje i strukturalizuje czas, włącza w celową i społecznie pożyteczną aktywność, ale także usprawnia zarówno pod względem fizycznym jak i społecznym, wzmacnia kompetencje interpersonalne, pobudza rozwój osobisty (za: Majewski, 2006/1).
   Utrata pracy wpływa, więc na frustrację bardzo wielu różnych potrzeb, bynajmniej stan psychiczny człowieka związany z zakłóceniem poczucia bezpieczeństwa po jej utracie nie wynika tylko z utraty środków do utrzymania, ale również frustracji potrzeb aktywności i kontaktów społecznych, potrzeby osiągnięć i samorozowju. Konsekwencje utraty pracy można opisać uwzględniając podział na poziom indywidualny i społeczny funkcjonowania człowieka.  

 Na poziomie społecznym utrata pracy wiąże się z:
-dezintegracją rodziny,
-wzrostem konfliktów interpersonalnych zarówno w systemie rodzinnym jak i szerszym otoczeniu społecznym   

   Na poziomie indywidualnym utrata pracy wiąże się z:
-brakiem wiary w siebie,
-obniżeniem poczucia własnej wartości i przydatności tak osobistej jak i społecznej
-ogólną bezradnością czy poczuciem barku wyjścia z zaistniałej sytuacji, jej beznadziejnością
-brakiem motywacji i gotowości do pracy

   Pojęcie kryzysu związane jest z sytuacją utraty równowagi systemu, wywołane przez krytyczne zdarzenie życiowe, które zakłóca dotychczasowy sposób funkcjonowania i wymaga podjęcia istotnych zmian. Sytuacja związana z utratą pracy, obok choroby, śmierci najbliższych jest wymieniana jako jedno z najbardziej stresujących wydarzeń życiowych. Ogranicza możliwość wywierania wpływu na rzeczywistość, sprawia, że otaczający bezrobotnego świat staje się dla niego mniej dostępny. Długotrwałe bezrobocie może prowadzić do takich skutków jak: uzależnienie od alkoholu, pogorszenie stanu zdrowia fizycznego, zwiększona agresja, rozpad małżeństwa, depresja, samobójstwa.
   Pamiętać jednak należy, że utrata pracy, jak każde doświadczenie kryzysu, może być również wydarzeniem pozytywnym, korzystnym. Może stać się szansą na nowe życie, okazją do rozwoju, motywacją do skutecznego zmagania się z trudnym wydarzeniem. Krytyczne wydarzenia można opisać, jako emocjonalnie istotne dla osoby, wymuszające zmiany w dotychczasowym funkcjonowaniu, zarówno w życiu rodzinnym i społecznym jak i w zakresie postawy wobec otoczenia i własnej osoby. Mogą mieć zabarwienie emocjonalne pozytywne (np. ślub, urodziny dziecka) jak i negatywne (np. zdrada, śmierć bliskiej osoby czy utrata pracy). Szczególnie niekorzystna jest natomiast sytuacja zagęszczenia dużej liczby krytycznych wydarzeń w czasie oraz ich negatywna ocena.
   W następnym artykule opiszemy różnorodne reakcje i emocje ludzi doświadczane po utracie pracy. Podsumowując natomiast niniejsze rozważania, chcę zwrócić uwagę na fakt, że kryzys jest naturalną i zdrową reakcją człowieka na sytuację trudną, w której dotychczasowe sposoby rozwiązywania problemów stały się niewystarczające. Ludzie, którzy znajdą się w sytuacji kryzysowej są jak najbardziej zdrowi, nawet, jeśli doświadczają leku i napięcia. Kryzys może być ryzykiem zaburzeń, ale także szansą na wzbogacenie życia. Kryzys to przeżycie, które pobudza do podejmowania nowych wyborów i poszukiwania sposobów działania. Tym natomiast, co decyduje o wartości danego doświadczenia, jest sens, jaki nadaje mu sama jednostka...

Źródła:
Dębska U. (2004). Poczucie jakości życia dzieci i młodzieży z różnorodną niepełnosprawnością. W: Jakość życia dzieci i młodzieży niepełnosprawnej w Polsce i krajach Unii Europejskiej. Oddział TWK we Wrocławiu.
Majewski T. (2006/1). Praca zawodowa – ważny wyznacznik jakości życia osób niepełnosprawnych (polityka Unii Europejskiej wobec zatrudnienia osób niepełnosprawnych). W: Palak Z. (red). Jakość życia osób niepełnosprawnych i nieprzystosowanych społecznie. Lublin: Wydaw. UMCS
Materiały szkoleniowe dla Liderów Klubu Pracy (2003). Warszawa: MGPiPS

Agnieszka Chmielewska - Psycholog

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 15.11.2019r.
Stronę odwiedzono 18210800, aktualnie przegląda ją 5 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON