1 procent
zobacz >>>





Trudności wewnętrzne utrudniające osobom niepełnosprawnym podjęcie pracy.

   Tydzień temu pisałam o czynnikach zewnętrznych, które powodują mniejszą aktywność zawodową wśród osób niepełnosprawnych. Zaliczyłam tam takie przyczyny jak wysokie bezrobocie, niejasne przepisy prawne, niechęć ze strony pracodawców czy też bariery architektoniczne. Są to czynniki, na które osoby niepełnosprawne często nie mogą mieć wpływu. Dziś przedstawię powody, dla których osoby niepełnosprawne nie podejmują pracy, które w głównej mierze są zależą od nich, na które mają wpływ i mogą je zmienić.
Do podstawowych czynników wewnętrznych warunkujących trudności w znalezieniu pracy należą:

  1. Słaba motywacja - lepsze niskie renty niż niestabilna i mało płatna praca. Osoby niepełnosprawne często stoją przed wyborem: podjąć niskopłatną, niepewną pracę i stracić rentę lub też nie podejmować pracy i zostać przy niskiej acz pewnej rencie. Częściej wybierają to drugie rozwiązanie, ale jeszcze częściej trzecie - pobierać rentę i pracować na czarno. Ta forma im się najbardziej opłaca. Posiadana renta i warunki rynku pracy są przyczyną tak słabej motywacji do podjęcia pracy. Mimo, że osoby, które nie pracują nie zaspakajają swoich potrzeb związanych z niezależnością ekonomiczną, samorealizacją czy aktywnością społeczną to jednak fakt posiadania renty i możliwość jej utracenia skutecznie blokują motywacje osób niepełnosprawnych do podjęcia zatrudnienia.
  2. Pułapka pomocy społecznej. Jeśli coś dostajemy za darmo to w dłuższej perspektywie zaczynamy traktować to jako nam należne. Widać to doskonale na przykładzie działania zapomóg czy zasiłków z pomocy społecznej - przestajemy traktować je jako jednorazowe czy czasowe źródło wsparcia w sytuacji kryzysu a zaczynamy traktować jako stałe nam należne źródło dochodu. Zaczynamy się mocno zastanawiać nad podjęciem pracy, bo wówczas tracimy zasiłek. Podobne sytuacje mają miejsce w przypadku podejmowania różnych darmowych kursów oferowanych przez urzędy pracy i inne instytucje. Przestajemy je traktować jako etap w aktywizacji zawodowej, środek do znalezienia pracy a zaczynamy traktować jako formą spędzania wolnego czasu. Są dla nas tym bardziej atrakcyjne o ile posiadają dodatkowe "bonusy" takie jak zwrot kosztów dojazdu, stypendium, darmowy posiłek. Z takiej postawy często wykształca się wyuczona bezradność.
  3. Niska samoocena umiejętności zawodowych. Osoby niepełnosprawne często mają przekonanie o swoich niskich kwalifikacjach, umiejętnościach czy możliwościach zawodowych. Ta niska samoocena często wynika z przeżyć doświadczanych w dzieciństwie - w szkole, w domu. Osoby, które nie podejmowały jeszcze nigdy pracy nie wierzą w swoje zawodowe umiejętności, nie wierzą, że znajdzie się pracodawca, który zechce je zatrudnić.
  4. Brak umiejętności w zakresie poszukiwania pracy. Często mamy takie przekonanie, że pracę można dostać tylko przez znajomości, a że my nie mamy odpowiednich znajomości lub mamy podłych znajomych, którzy nie chcą nam załatwić pracy to rezygnujemy z dalszych jakichkolwiek działań przybliżających nas do jej znalezienia. Tymczasem badania wskazują, że pracę zwykle znajdujemy sobie sami. Dlatego warto trochę za pracą pochodzić i nie zniechęcać się jednym wysłanym bez odzewu CV.
  5. Brak umiejętności autoprezentacji i negocjacji z pracodawcą. Umiejętności w każdej dziedzinie nabywa się poprzez ćwiczenie danych czynności czy sytuacji. Kiedy dana sytuacja jest dla nas nowa nie nauczymy się jej z teorii dlatego warto dać sobie szansę i dać sobie prawo do popełniania błędów. Nie musi nam wszystko wychodzić za pierwszym razem. Jeśli mimo tego mocno się stresujemy przed tą pierwszą rozmową lub mimo wielu rozmów ciągle nie jesteśmy zatrudniani warto przećwiczyć taki sytuacje z pomocą doradcy zawodowego i grupy np. na zajęciach z aktywizacji zawodowej czy Klubie Pracy.
  6. Wyuczona bezradność. Kreowana przez rodziców postawa nadmiernie opiekuńcza powoduje, że potem jako dorośli czujemy się bezradni wobec sytuacji, które niesie nam życie. Dlatego wolimy unikać nowych rzeczy i wydarzeń jako nieznanych a tym samym niebezpiecznych, czujemy się bezradni wobec nowych okoliczności. Podjęcie pracy na pewno należy to sytuacji nieznanych i jest naznaczone pewnym ryzykiem. Gdy tkwimy w kokonie utkanym przez naszych rodziców to trudno samodzielnie się z niego wydostać, zresztą, choć nas zniewala to czujemy się tam bezpiecznie odgrodzeni od świata zewnętrznego. Ale pancerz ten powoduje, że przestajemy doświadczać prawdziwego życia, radości z realizacji własnych celów i marzeń, z samodzielności, która choć jest trudna to daje prawdziwą satysfakcje.
  7. Problemy decyzyjne. Część osób ma ogromne problemy decyzyjne związane z rozpoczęciem pracy. Szczególnie, jeśli ktoś długo pozostawał bez pracy lub też nigdy nie pracował waha się czy podjąć pracę. Świadomość, że ta decyzja przeorganizuje i zmieni życie działa na niektóre osoby wycofaniem się.
  8. Brak umiejętności określenia predyspozycji zawodowych. Rozmawiając z Klientami zawsze pytam, jaką pracę chcieliby podjąć, co mogliby robić już teraz, jakie są ich oczekiwania, co do przyszłej pracy. Zawsze jest z tym duży problem. Najczęstsze odpowiedzi to "każda praca", "jakaś lekka praca", lub, że "są otwarci na różne prace, gdyby się coś dla nich trafiło to proszę dać znać". Z odpowiedzi tych nie wynika nic konkretnego. To od doradcy oczekują podania im odpowiednich ofert na tacy. Rozmowa z pośrednikiem często przebiega w podobnym tonie "Czy ma Pan coś dla mnie?", "Ale co Pan by chciał", "No nie wiem żeby coś Pan dla mnie znalazł". Trudno znaleźć coś osobie, kiedy nie wie ona czego chce. Ten brak wiedzy na temat możliwości zawodowych powoduje też niemożność znalezienia pracy. Warto wtedy skorzystać z pomocy doradcy zawodowego i psychologa i poszukać właściwych dla danej osoby obszarów zainteresowań zawodowych.
  9. Niskie wykształcenie. Jest faktem, ze osoby niepełnosprawne cechują się bardzo niskim wykształceniem w stosunku do osób pełnosprawnych. Wykształcenie wyższe posiada 7%, średnie 25%, zasadnicze zawodowe 23% a aż 45% legitymuje się wykształceniem podstawowym i niepełnym podstawowym (GUS 2004 r.). Tak niskie wykształcenie może wynikać z kilku czynników. U części osób może to być spowodowane ograniczonymi możliwościami uczenia się np. u osób z niepełnosprawnością intelektualną. Natomiast u części istnieje przekonanie, że w podjęciu pracy nie pomoże wykształcenie skoro pracodawcy nie chcą zatrudniać niepełnosprawnych, więc, po co się męczyć. Czasami jest to strach przed usamodzielnieniem się, opuszczeniem rodziców, rozpoczęciem nowej szkoły, wyjechaniu do innego miasta, rozpoczęciem studiów.
  10. Bariery związane z ograniczeniami wynikającymi z niepełnosprawności. Ograniczenia te są tylko poniekąd wewnętrznymi ograniczeniami, bo choć do nas należą to często nie jesteśmy ich w stanie zmienić. Ze względu na określone dysfunkcje organizmu po prostu nie możemy pewnych zawodów wykonywać. Ale to nie znaczy, że wszystkie zawody są przed nami zamknięte. Często sami stawiamy sobie ograniczenia przywiązując nadmierną wagę do swojej niepełnosprawności i nie realizujemy celów zawodowych, które są dla nas realne.

Justyna Grabek-Kozera - Rejestrator Agencji Zatrudnienia.

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 22.11.2019r.
Stronę odwiedzono 18235478, aktualnie przegląda ją 8 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON