1 procent
zobacz >>>





Klauzule generalne w Kodeksie pracy

Stan prawny na dzień 07 lutego 2008 r.

Opracowano na podstawie:
- Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U.1998, Nr 21, poz. 94 z późn. zm.),
- M. Gersdorf, K. Rączka, J. Skoczyński pod red. Z. Salwy "Kodeks pracy. Komentarz", Wydanie 8, LexisNexis Warszawa 2007.

   Art. 8 Kodeksu pracy określa dwie odrębne i równorzędne klauzule generalne - zasady współżycia społecznego oraz społeczno - gospodarcze przeznaczenie prawa. Czynienie ze swojego prawa użytku, który stałby w sprzeczności z tymi klauzulami, stanowi nadużycie prawa i jako takie nie podlega ochronie prawnej

   Klauzule generalne są to zwroty niedookreślone, które odsyłają do ocen i reguł pozaprawnych.
   Ocena korzystania z prawa pod kątem społeczno – gospodarczego przeznaczenia tego prawa dokonywania jest poprzez uwzględnienie celu, jaki miał zostać osiągnięty poprzez przepis kształtujący dane prawo.
   Klauzula zasad współżycia społecznego odwołuje się do powszechnie obowiązujących pozaprawnych zasad - norm moralnych, obyczajowych, zwyczajowych, ale także do norm występujących w konkretnych branżach czy zawodach.

   Zasady współżycia społecznego nie mogą być traktowane jako sposób ukształtowania prawa - powstania, wygaśnięcia bądź zmiany prawa, służą one wyłącznie jako środek kontroli wykonywania prawa podmiotowego.

   Nie jest możliwe nabycie prawa podmiotowego na podstawie zasad współżycia społecznego, nie mogą stanowić np. podstawy pracowniczych uprawnień płacowych (wyrok SN z dnia 8 czerwca 1999 r., I PKN 96/99, OSNAPiUS 2000, Nr 16, poz. 615).

   Na gruncie prawa pracy konstrukcja nadużycia prawa podmiotowego odnosi się nie tylko do obu stron stosunku pracy - pracodawcy i pracownika, ale także innych podmiotów prawa pracy w zakresie korzystania przez nie z przysługujących im praw podmiotowych.

   Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że z ochrony wynikającej z zasad współżycia społecznego może korzystać wyłącznie taki podmiot, który sam tych zasad nie lekceważy. W ocenie Sądu Najwyższego nie zasługuje na ochronę pracownik, który nie wykonuje swoich obowiązków, ponieważ ma nadzieję, że jego trudna sytuacja życiowa stanowi okoliczność chroniącą go przed zwolnieniem z pracy - wyrok z dnia 30 stycznia 1976 r. (I PRN 52/75, OSPiKA 1977, Nr 3, poz. 47 z glosą J. Brola).

   W przypadku postępowania sądowego ciężar udowodnienia okoliczności faktycznych, które uzasadniają nadużycie prawa podmiotowego, spoczywa na osobie, która z okoliczności tych wywodzi swojej żądanie. Podmiot ten musi wykazać, że realizacja prawa podmiotowego wadliwa z punktu widzenia zasad współżycia społecznego lub społeczno - gospodarczego przeznaczenia prawa, narusza jego słuszny interes.

Katarzyna Ostalecka - prawnik

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 12.02.2020r.
Stronę odwiedzono 18621240, aktualnie przegląda ją 8 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON